رفتن به بالا
  • دوشنبه - 24 آبان 1400 - 12:43
  • کد خبر : ۱۱۱۲۳
  • چاپ خبر : مواد معدنی محروم از فرآوری/ هدررفت ثروت ملی در سایه بی‌توجهی‌ها

مواد معدنی محروم از فرآوری/ هدررفت ثروت ملی در سایه بی‌توجهی‌ها

سرمایه‌گذاری روی معدن و مواد معدنی عاملی ارزشمند برای ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی است اما خام فروشی و عدم فرآوری باعث شده سود اصلی این نعمت خدادادی در استان هایی چون خراسان شمالی، هدر برود.

صبح بوشهر– گروه استان‌ها: یکی از ظرفیت‌های مهم خراسان شمالی برای رشد و توسعه، معادن آن است به طوری که ۲۵۰ معدن مختلف با ارزش در این استان وجود دارد اما به دلیل کم توجهی و عدم انجام وظایف مسئولان اکنون حدود نیمی از آن‌ها غیر فعال هستند.

در چنین شرایط سخت اقتصادی و روند رو به رشد بیکاری، تعطیلی حدود ۱۲۵ معدن که هر کدام می‌تواند چرخ اقتصاد منطقه‌ای را به گردش دربیاورد به هیچ عنوان توجیه پذیر نیست.

اکنون ذخیره قطعی معادن خراسان شمالی بیش از یک میلیارد و ۵۸ میلیون تن است و استخراج اسمی معادن، ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تن برآورد شده؛ با این حال تنها حدود ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تن آن استخراج می‌شود.

صبح بوشهر پیش از این در گزارشی با عنوان «معادن خراسان شمالی در انتظار دولت بعد / ظرفیتی عظیم اما بلااستفاده» بخش عمده‌ای از شرایط فعلی معادن خراسان شمالی را مورد بررسی قرار داد اما این مباحث همچنان ادامه دارد.

جدای از اینکه نیمی از معادن خراسان شمالی غیر فعال هستند، نیم دیگر آن نیز سودآوری چندانی برای استان ندارند زیرا می‌توان گفت تقریباً همه مواد استخراج شده به صورت خام به سایر استان‌های کشور ارسال می‌شود و به این ترتیب خراسان شمالی نمی‌تواند ارزش افزوده‌ای از حوزه معادن به دست آورد.

همچنان در انتظار انتشار گزارش نقشه برداری هوایی

فرآوری و رسیدن به ارزش افزوده نیازمند طی شدن گام‌هایی است که نخستین آن فعال شدن دوباره همه معادن است. برای رسیدن به این مهم یکی از کلیدی‌ترین مسائل را می‌توان نقشه برداری هوایی معادن استان دانست، اتفاقی که از سال ۹۶ آغاز و تا سال ۹۷ به پایان رسید اما اطلاعات و گزارش آن تاکنون منتشر نشده و به این ترتیب سرمایه گذاران حوزه معادن معطل مسئولان دولتی شده‌اند.

برای تشریح دقیق‌تر باید دانست سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور از سال ۹۶ ژئوفیزیک هوایی پهنه جنوبی خراسان شمالی را با استفاده از بالگرد بر روی ۷ هزار کیلومتر مربع از مساحت این استان آغاز کرد و به انجام رساند؛ اما تاکنون امکان آزاد سازی و واگذاری محدوده‌های معدنی به متقاضیان فراهم نشده است.

علی اصغر رضازاده، معاون امور صنایع و معادن سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان شمالی در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: ۴۵ میلیارد ریال اعتبار از منابع سفر رهبری هزینه شده؛ همچنین نتایج اولیه این مطالعات ارائه شده اما هنوز پهنه آزاد نشده است تا امکان ثبت آن فراهم شود.

وی افزود: در این زمینه در سال‌های اخیر با وزارت صنعت، معدن و تجارت در خصوص آزاد سازی پهنه مکاتبه کرده‌ایم اما هنوز خبری از آزادسازی نیست.

ترغیب سرمایه گذاری در معادن خراسان شمالی

یکی دیگر از مواردی که می‌تواند باعث سودآوری مجموعه‌های مختلف شود، جذب سرمایه گذاری است؛ مسئله‌ای که در خراسان شمالی یک امر بحرانی محسوب می‌شود زیرا تقریباً جذب سرمایه گذار در این استان بسیار محدود و ناچیز است.

حوزه معادن با توجه به گستردگی کار و هزینه‌های بالا یقیناً نیازمند ورود بخش خصوصی است زیرا دولت نخواهد توانست در این حوزه کارایی داشته باشد.

مواد معدنی محروم از فرآوری/ هدررفت ثروت ملی در سایه بی‌توجهی‌ها

یکی از اقدامات مثبتی که طی ماه‌های گذشته برای جذب سریع‌تر سرمایه گذار در استان اجرا شده، صدور مجوز آنی در خراسان شمالی است؛ طرحی که برای نخستین بار در این استان اجرایی شده و فعلاً نمونه دیگری ندارد لذا قضاوت راجع به آن هنوز میسر نیست.

در این طرح که سامانه‌ای برای انتقال مجوزهای سرمایه گذاری به سرمایه گذاران تعبیه شده، ۸۶ مجوز بی نام ثبت شده است که ۲۷ طرح آن در حوزه صنعت و معدن است.

محمد علی شجاعی، استاندار خراسان شمالی در جلسه بهره برداری از این طرح گفت: ظرفیت معادن استان در قالب تعریف طرح‌های سرمایه گذاری با هزار و ۹۲۰ میلیارد ریال اعتبار در این سامانه به نمایش گذاشته شده است.

هرچند نتیجه این طرح تاکنون مشخص نیست اما احصا ی محل‌های سرمایه گذاری و معرفی آن به سرمایه گذاران را می‌توان گامی مثبت برای جذب سرمایه به استان ارزیابی کرد.

سید علی میرکریمی، مدیرکل دفتر جذب و حمایت از سرمایه گذاری استانداری خراسان شمالی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: ۱۶ معدن خراسان شمالی آماده واگذاری به بخش خصوصی است.

وی افزود: عمده این معادن شامل سنگ تزئینی، مرمریت و بتنی است که تمامی فرآیندها برای واگذاری به بخش خصوصی آن انجام شده است.

میرکریمی گفت: با بهره برداری از این معادن می‌توان برای بیش از ۲۰۰ نفر اشتغال ایجاد کرد.

خام فروشی بلای جان مواد معدنی استان

اما با این وجود باز هم فرآوری حلقه مفقوده معادن خراسان شمالی محسوب می‌شود زیرا کمترین عایدی را تا این لحظه برای مردم داشته است.

رضا زاده، معاون سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان شمالی در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: سرمایه گذاری مهم‌ترین چالش معادن استان است و این امر باعث خام فروشی مواد معدنی شده است.

وی افزود: در خراسان شمالی سالانه ۱۰ هزار تن سنگ مرمریت ساختمانی تولید می‌شود اما حدود ۷۰ درصد آن به سایر استان‌های کشور و یا کشورهایی مانند چین و ایتالیا صادر شده که این امر ارزش افزوده مواد معدنی استان را کاهش داده است.

رضازاده بیان کرد: با این تفاسیر سود اصلی مواد معدنی به خریداران خارجی و یا استان‌های دیگر می‌رسد.

مواد معدنی محروم از فرآوری/ هدررفت ثروت ملی در سایه بی‌توجهی‌ها

معاون معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان شمالی گفت: معادن باریت در راز و جرگلان و کلسیت در مانه و سملقان از جمله واحدهای معدنی غیر فعال این استان است.

وی بیان کرد: یکی از نمونه‌های سرمایه گذاری موفق در استان را می‌توان واحد تولید پودر آلومینای جاجرم دانست که توانست تحولی بزرگ در اقتصاد خراسان شمالی ایجاد کند.

کارآفرینی و فرآوری در محصولات معدنی

با این حال برای فرآوری محصولات معدنی تنها نیاز به ورود سرمایه‌گذارهای بزرگ با ارقام نجومی نیست؛ می‌توان با سرمایه‌های جزئی‌تر نیز کسب و کاری پر بازده و سودآور در این حوزه راه انداخت.

نمونه آن را می‌توان یک جوان کارآفرین بجنوردی دانست که با صرف هزینه حدود ۸ میلیارد تومان توانسته مواد معدنی خام را به کالایی با ارزش تبدیل کند و با ارزش افزوده بسیار مناسب به فروش برساند.

این کارآفرین در گفتگو با مهر اظهار داشت: با سرمایه ۸ میلیارد تنها کارگاه فرآوری سنگ مرمر را در استان ایجاد کردیم و اکنون سنگ‌های معدنی را پس از استخراج به وسایل تزئینی مختلف تبدیل می‌کنیم.

وی گفت: تولید و فرآوری همواره سود مطمئنی را به کارآفرین می‌رساند.

این کارآفرین گفت: با رشد این نوع اقدامات می‌توانیم از سایر محصولات معدنی استان به خوبی استفاده و از فروش خام آن‌ها جلوگیری کنیم.

چرخاندن چرخ‌های اقتصاد سخت و دشوار نیست اما نیازمند فکر و خلاقیت است؛ موضوعی که تاکنون در خراسان شمالی مورد توجه قرار نگرفته است، می‌توان با حمایت مناسب از تولیدکنندگان و جوانان خلاق رشد مناسبی را در این حوزه به ارمغان آورد.

منبع : خبرگزاری مهر

اخبار مرتبط